Stegfunk logo

Schipper of stuurman?

Op een mooie zomeravond zeilt B. met een aantal vrienden op de Vecht bij Maarssen. Het is een gezellige avond, de alcohol vloeit rijkelijk en na een bezoek aan de kroeg wil een van zijn vrienden het roer overnemen van B’s stoere speedboot. Terwijl hij met te hoge snelheid onder een brug doorrijdt, schat de vriend de hoogte verkeerd in en stoot zijn hoofd tegen de stenen rand van de brug. Hij sterft ter plekke.

B. werd vervolgd. Kort gezegd werd hem onvrijwillige doodslag ten laste gelegd met de omschrijving dat hij, als bestuurder van een snelle motorboot onder invloed van alcohol, een ander deze boot liet besturen. En dat terwijl deze persoon geen vaarbewijs had en hij wist of kon vermoeden dat deze persoon onder invloed van alcohol was en niet over voldoende kennis en ervaring beschikte om deze boot te besturen. Bovendien heeft hij de ander onvoldoende instructies gegeven, waardoor deze verwijtbaar met zijn hoofd tegen een brug is gebotst terwijl hij eronderdoor reed en als gevolg daarvan is overleden.

Nogal een stuk, maar wat er gebeurd was, was toch echt gewelddadig. Cruciaal in de strafzaak was het antwoord op de vraag of B. ten tijde van het ongeval als schipper van de boot kon worden aangemerkt. Zijn advocaat betoogde dat hij dat niet kon omdat zijn vriend aan het roer had gestaan en dus de kapitein was. Het Binnenvaart Politie Reglement (BPR) geeft geen definitie van de term “schipper” en de rechtbank heeft gekeken naar de bepalingen in het BPR waar de term voorkomt om een verklaring te vinden. De artikelen 1.02 tot en met 1.04 verplichten de schipper, bij gebreke van uitdrukkelijke bepalingen, alle voorzorgsmaatregelen te nemen die op grond van goed zeemanschap of van de omstandigheden waarin het vaartuig zich bevindt, geboden zijn.

Echte schipper of stuurman?

Uit eerdere arresten blijkt dat er een verschil bestaat tussen de feitelijke schipper (machinist), die feitelijk de koers en de snelheid van het schip bepaalt, en degene die als gezagvoerder optreedt. Beiden kunnen schipper zijn in de zin van de bouwproductenrichtlijn zonder dat deze twee functies noodzakelijkerwijs in dezelfde persoon verenigd zijn. In 2004 is aan de bouwproductenrichtlijn een speciale bepaling toegevoegd die de schipper van een snel motorschip met name verantwoordelijk stelt voor de naleving van de artikelen 8.05 en 8.06. Deze bepaling werd noodzakelijk geacht. Deze bepaling werd noodzakelijk geacht omdat de schipper niet altijd dezelfde persoon is als de persoon die een snelle motorboot bestuurt. Voor de vraag of B. als schipper kan worden aangemerkt, acht de rechtbank doorslaggevend of de feitelijke besturing van de motorboot al dan niet uitdrukkelijk en volledig aan de ander is overgedragen. In dat geval moet het duidelijk zijn dat de andere partij moet zorgen voor navigatie en naleving van de toepasselijke regels. De rechtbank is van oordeel dat van een dergelijke overdracht geen sprake kan zijn, zodat B. vanaf het moment dat het slachtoffer bij het verlaten van het café achter het stuur van de motorboot plaatsnam, nog steeds als de verantwoordelijke persoon en/of de verantwoordelijke schipper werd beschouwd. B. kan zijn afgetreden als “feitelijk schipper” en het slachtoffer kan zijn opgetreden als “feitelijk schipper”, maar D. was nog steeds “gezagvoerder” in de zin van de bouwproductenrichtlijn, zodat dit onderdeel van de beschuldiging bewezen wordt geacht. Bovendien oordeelde de rechtbank dat het alcoholgebruik zo hoog was dat beiden niet in staat moesten worden geacht de boot naar behoren te besturen. Ten slotte concludeert de rechtbank dat het handelen van B als grove nalatigheid moet worden aangemerkt. Hij werd veroordeeld voor onvrijwillige doodslag, maar kreeg geen gevangenisstraf of taakstraf. De rechtbank vond dat hij al voldoende gestraft was door de dood van zijn vriend. Hij moest schadevergoeding betalen aan de familie en zijn boot werd in beslag genomen. Het openbaar ministerie was het daar niet mee eens en ging in beroep. Volgens de advocaat-generaal was er te hard met de boot gevaren. Zowel de verdachte als het slachtoffer hadden te veel alcohol gedronken. Bovendien beschikte de vriend niet over een vaarbewijs en had hij geen instructies gekregen voor het besturen van de boot. Het Hof van Beroep legde de eigenaar niettemin een taakstraf van 100 uur op en een rijverbod (als verantwoordelijk schipper).

Varen met alcohol: regels net als in de auto.

Op deze manier blijft u (bijna) altijd verantwoordelijk voor uw bemanning! Net als achter het stuur van een auto geldt ook achter het stuur een maximaal alcoholpromillage van 0,5. Rijden onder invloed van alcohol kan leiden tot een boete. In een ernstig geval kan ook het rijbewijs worden ingevorderd. Tussen haakjes: de gedeeltelijke verwijtbaarheid bij een ongeval geldt vanaf 0,3 promille. Dit is ook geregeld zoals in het wegverkeer. Ook zonder alcohol: Als de bestuurder geen vaarbewijs heeft, hoewel dat voor de boot in kwestie verplicht is, en er gebeurt een ongeluk, is de kans groot dat u als schipper/eigenaar voor de gevolgen moet opdraaien.

Gespecialiseerd in juridische kwesties rond watersport: Frits Hommersom. (https://www.stegfunk.de/recht-kolumne-schiffsfuehrer-oder-steuermann/)

Delen

Frits Hommersom met groene bril

“Je hebt recht op een advocaat die zegt waar het op staat!“

Om de gebruiksvriendelijkheid van de website te optimaliseren wordt gebruik gemaakt van cookies. Wanneer u deze website bezoekt, gaat u akkoord met de privacy- en cookieverklaring.