Frits Hommersom met groene bril

Recht op vrije advocaatkeuze

Het Europees Hof van Justitie heeft in zijn arrest van 7 november 2013 de vrije advocaatkeuze onderstreept. Het recht om zelf een advocaat te kiezen stond al in de wet, maar rechtsbijstandsverzekeraars beperkten dat door de keuze bij henzelf te leggen en alleen toe te passen op procedures waarin een advocaat verplicht is (zoals zaken met een belang boven de € 25.000). Na dat arrest was het echter niet helemaal duidelijk wat er precies onder viel onder de term bestuursrechtelijke procedure. Op 7 april 2015 heeft het Europese Hof van Justitie met twee arresten verder invulling gegeven aan het begrip ‘vrije advocaatkeuze’ bij rechtsbijstandverzekeringen. Zowel een ontslagprocedure bij het UWV als een bezwaarprocedure moeten worden aangemerkt als een bestuursrechtelijke procedure waarin verzekerden het recht hebben om zelf een advocaat te kiezen.

De eerste zaak betreft een verzekerde van DAS die begin 2014 werd ontslagen. De verzekeraar had vervolgens een advocaat ingeschakeld voor een ontslagprocedure bij het UWV en wilde de kosten op DAS verhalen. DAS weigerde met het argument dat een UWV geen gerechtelijke of administratieve procedure zou zijn. De Hoge Raad vond dat een dergelijke procedure onder een ruime uitleg van het begrip administratieve procedure viel, maar stelde toch twee prejudiciële vragen aan het Europese Hof van Justitie. procedure, maar stelde toch twee prejudiciële vragen aan het Europese Hof van Justitie: of een verzoek om een ontslagvergunning bij het UWV moet worden aangemerkt als een administratieve procedure en – als dat afhangt van de kenmerken van de specifieke procedure – hoe een rechter dan kan bepalen wanneer er sprake is van een administratieve procedure.

Bescherming van de verzekerde.
Voor de uitlegging van een bepaling van Unierecht is niet alleen de formulering van belang, maar ook de context en de doelstellingen die met de betrokken regeling worden nagestreefd, merkt het Hof op. “In dit verband zij eraan herinnerd dat richtlijn 87/344, en met name artikel 4 daarvan, betreffende de vrije keuze van advocaat of vertegenwoordiger, een ruime bescherming van de belangen van de verzekerde beoogt te bieden.” Deze ruime bescherming staat in de weg aan een restrictieve uitlegging van het artikel over de vrije keuze van een advocaat. Omdat de ontslagen werknemer geen beroep kan instellen tegen de beslissing van het UWV, “kan niet worden betwist dat de rechten van de werknemer door de beslissing van het UWV worden aangetast en dat zijn belangen als verzekerde bescherming behoeven in het kader van de procedure bij dat orgaan.”

Zorgindicatie.
In de tweede zaak ging het om een procedure van een Nederlander die zich door een advocaat had laten bijstaan in een administratief bezwaarprocedure tegen het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Achmea weigerde de kosten van de externe advocaat te vergoeden. Het gerechtshof Amsterdam heeft dezelfde vraag ook aan de EU-ho gesteld. Het EU-Hof definieert dit als “de fase van bezwaar bij een bestuursorgaan waarin dat orgaan een voor bezwaar vatbare beschikking geeft” en oordeelt met vrijwel dezelfde argumenten dat ook hier vrije advocaatkeuze moet zijn.

Tips & Tricks voor procespartijen.
(Aankomende) verzekerden doen er goed aan de polisvoorwaarden van een rechtsbijstandverzekeraar zorgvuldig te controleren op dekking in geval van externe rechtsbijstand. Veel verzekeraars rekenen een risico of verlagen het plafond voor de kosten van rechtsbijstand ten opzichte van de situatie waarin de zaak door de verzekeraar wordt behandeld. met de situatie dat de zaak wordt behandeld door een bedrijfsjurist of een advocatenkantoor waarmee prijsafspraken zijn gemaakt.

Tips: vergelijk de tarieven.
Ga na wat er in de polisvoorwaarden staat over de vergoeding van externe kosten. Let ook op of er onderscheid wordt gemaakt Er wordt onderscheid gemaakt tussen zaken met verplichte en niet-verplichte procesvertegenwoordiging.- Ga na welke kosten precies worden vergoed. Soms gelden de beperkte vergoedingen alleen voor advocaatkosten. Het is beter een polis zonder (sterk) beperkte kostenvergoeding te koesteren, mits u tevreden bent over de dienstverlening. Sommige verzekeraars hebben een lijst van externe rechtshulpverleners met wie zij prijsafspraken hebben gemaakt. U bent niet verplicht daaruit te kiezen.

Onder alle omstandigheden geldt: Schakel niet op voorhand een externe advocaat in, maar leg uw wensen/keuze eerst voor aan de verzekeraar. eerst voor aan de verzekeraar. Toestemming vragen is in principe een formaliteit, want een verzekeraar mag het recht op een eigen advocaat niet weigeren. Wel kan hij grenzen stellen aan de vergoeding. Meestal mag u één keer per procedure een eigen juridisch adviseur kiezen.

Delen

Frits Hommersom met groene bril

“Je hebt recht op een advocaat die zegt waar het op staat!“

Om de gebruiksvriendelijkheid van de website te optimaliseren wordt gebruik gemaakt van cookies. Wanneer u deze website bezoekt, gaat u akkoord met de privacy- en cookieverklaring.