Frits Hommersom met groene bril

Recht op Vrije advocaatkeuze bij rechtsbijstandverzekering uitgebreid.

Het Europese Hof van Justitie heeft de vrije advocaatkeuze in de uitspraak van 7 november 2013 onderstreept. Het recht om zelf een advocaat te kiezen stond al in de wet, maar rechtsbijstandverzekeraars perkten dit in door de keuze bij zichzelf te leggen en het alleen toe te passen bij procedures waar een advocaat verplicht is (zoals zaken met een belang boven de € 25.000). Na die uitspraak was echter nog niet helemaal duidelijk wat nu precies onder het begrip administratieve procedure viel. Op 7 april 2015 heeft het Europese Hof van Justitie met twee uitspraken het begrip ‘vrije advocaatkeuze’ bij rechtsbijstandverzekeringen verder ingevuld. Zowel een ontslagprocedure bij het UWV als een bezwaarprocedure moeten worden gezien als administratieve procedures waarbij verzekerden recht hebben op het kiezen van een eigen advocaat.

De eerste zaak gaat om een verzekerde van DAS die begin 2014 is ontslagen. De verzekeraar had vervolgens een advocaat ingeschakeld voor een ontslagprocedure bij het UWV en wilde de kosten declareren bij DAS. Das weigerde dat met als argument dat een UWV geen gerechtelijke of administratieve procedure zou zijn.

De hoge raad vond dat een dergelijke procedure wel onder een ruime uitlegging van het begrip administratieve procedure viel, maar stelde toch twee prejudiciële vragen aan het Europese Hof: of een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV als administratieve procedure moet worden beschouwd en – als dat afhangt van de kenmerken van de specifieke procedure – hoe een rechter dan kan bepalen wanneer er sprake is van een administratieve procedure.

Bescherming van de verzekerde Voor de uitleg van een EU-rechtelijke bepaling geldt niet alleen de bewoording, maar ook de context en de doelstellingen die de betreffende regeling nastreeft, merkt het Hof op. “In dit verband zij in herinnering gebracht dat richtlijn 87/344, in het bijzonder artikel 4 van deze laatste, betreffende de vrije keuze van de advocaat of de vertegenwoordiger, tot doel heeft de belangen van de verzekerde ruime bescherming te bieden.” Die ruime bescherming belemmert een restrictieve uitlegging van het artikel over vrije advocaatkeuze. Omdat de ontslagen werknemer geen beroep kan aantekenen tegen het besluit van het UWV, “kan niet worden betwist dat de rechten van de werknemer door het besluit van het UWV worden geraakt en dat zijn belangen als verzekerde bescherming behoeven in het kader van de procedure voor dat orgaan.” Zorgindicatie In het tweede geval ging het om een procedure van een Nederlander die zich door een advocaat had laten bijstaan in een administratieve bezwaarprocedure tegen het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Achmea weigerde om de externe advocaatkosten te vergoeden. Het gerechtshof Amsterdam, stelde ook dezelfde vraag aan het EU-ho. Het EU-hof omschrijft dat als “de fase van bezwaar bij een bestuursorgaan waarin dat orgaan een voor beroep in rechte vatbaar besluit geeft” en oordeelt met vrijwel dezelfde argumenten dat ook hier sprake moet zijn van vrije advocaatkeuze.

Tips & Tricks voor rechtzoekenden.
Voor de (aspirant)verzekerden geldt wel om zeer zorgvuldig de polisvoorwaarden van een rechtsbijstand-verzekeraar te controleren op de dekking in het geval van externe rechtsbijstand. Veel verzekeraars rekenen in dat geval een eigen risico of stellen het plafond voor de kosten rechtsbijstand naar beneden bij, in vergelijking met de situatie dat de zaak wordt behandeld door een eigen jurist of een advocatenkantoor gebaar prijsafspraken mee zijn gemaakt.

Tips: vergoedingen vergelijken.

  • Check wat er in de polisvoorwaarden staat over de vergoeding van externe kosten. Let ook op of er onderscheid wordt gemaakt tussen zaken met verplichte en niet verplichte procesvertegenwoordiging.
  • Controleer welke kosten precies vergoed worden. Soms gelden de beperkte vergoedingen alleen voor advocaatkosten. Een polis zonder (fors) beperkte kostenvergoedingen kun je beter koesteren, mits je tevreden bent over de dienstverlening. Sommige verzekeraars hebben een lijst met externe rechtshulpverleners waarmee zij prijsafspraken hebben. Je bent niet verplicht om hieruit te kiezen.
  • Onder alle omstandigheden: schakel niet van te voren al een externe advocaat in, maar leg je wens/keuze eerst voor aan de verzekeraar. Toestemming vragen is in principe een formaliteit, want een verzekeraar mag het recht op een eigen advocaat niet weigeren. Hij mag wel grenzen stellen aan de vergoeding. Doorgaans mag je per procedure één keer zelf een rechtshulpverlener kiezen.

Delen

Frits Hommersom met groene bril

“Je hebt recht op een advocaat die zegt waar het op staat!“

Om de gebruiksvriendelijkheid van de website te optimaliseren wordt gebruik gemaakt van cookies. Wanneer u deze website bezoekt, gaat u akkoord met de privacy- en cookieverklaring.