KNMC watersport magazine

Schade door losgeslagen boot (II)

Het eerste nummer van vorig jaar had bovengenoemd thema. Daar werd onder andere beschreven dat je als eigenaar van een schip de verantwoordelijkheid hebt om je schip goed af te meren, zodat het bij storm geen schade kan veroorzaken aan belendende afgemeerde schepen. In het aanvaringsrecht geldt dat voor aansprakelijkheid sprake moet zijn van schuld. Bij toeval of overmacht is er geen aansprakelijkheid en er moet dus echt sprake zijn van een fout door iemand waarvoor de eigenaar van het schip aansprakelijk is. Risicoaansprakelijkheid kennen we hier niet. Helaas kun je als scheepseigenaar maar tot een bepaalde hoogte voorzorgsmaatregelen nemen om te vermijden dat je schip schade oploopt of schade toebrengt. Soms is het noodlot niet te vermijden, zoals uit de treurige zaak hierna zal leren.

In de beruchte januari storm van 2018 sloeg een zogenaamde museumboot “Ark van Noach” (hierna De Ark) los van haar ligplaats. De Ark was bijna 70 meter lang, ongeveer 13 meter hoog en 9.50 meter breed. Het betrof een oorspronkelijke stalen duwbak waarop een opbouw is gemaakt als replica van de oude Bijbelse Ark van Noach. Het gigantische schip raakte op drift en ramde in de haven diverse pleziervaartuigen die daar waren afgemeerd. Onder andere 14 pleziervaartuigen werden beschadigd en de totale schade in Urk bedroeg ruim € 600.000,00. Die kwestie is inmiddels onder de rechter geweest en definitief afgewikkeld. Hierna de uitkomst.

De eigenaar van de ark maakte gebruik van de mogelijkheid om een zogenaamd verzoek tot beperking van aansprakelijkheid in te dienen bij de rechtbank Rotterdam. De eigenaar van een zee-/binnenschip kan vragen om een fonds tot zekerheidsstelling van de vermoedelijke schade te stellen. Achterliggende overweging voor een dergelijk verzoek is ingegeven in het meer algemene streven dat voor een schadeveroorzakende partij het mogelijk moet zijn om de omvang van haar aansprakelijkheid enigszins overzichtelijk te houden. Er moet dan gelijk een bankgarantie gesteld worden. Zo’n verzoek betekent niet dat de aansprakelijkheid al is erkend. Als echter aansprakelijkheid wordt vastgesteld en de eigenaar wordt veroordeeld tot schadevergoeding, is dus het maximale bedrag beperkt. De hoogte van het bedrag wordt bepaald door verschillende factoren, waaronder omvang/waterverplaatsing en of het schip bijvoorbeeld bedoeld is voor vervoer van zaken of passagiers. Dat was het eerste geschilpunt bij de rechtbank. Betwist werd dat het hier alleen maar ging om een duwbak (zoals door de eigenaar gesteld) maar dat het ging om een drijvend object en dan zou de hoogte van het schadefonds gesteld moeten worden op de waarde van het schip vlak voor het schade voorval. Een verschil tussen ruwweg € 225.000 of € 500.000! Dit was belangrijk omdat uiteindelijk de schuldeisers met elkaar moeten delen wat als zekerheidsstelling wordt vastgesteld. In dit geval werd dat de genoemde € 225.000.

Toen kwam het gevecht: bij het in kaart brengen van de schuldeisers meldde zich ook de gemeente Urk met een zeer aanzienlijke vordering. De eigenaar van de ark (en enkele mede benadeelden) stelden zich op het standpunt dat de gemeente Urk (mede) aansprakelijk was voor de schade en dus niet (volledig) als schuldeiser zou kunnen meedelen. De vorderingen van de gemeente zouden moeten worden verrekend met de vorderingen van de eigenaar van de ark op de gemeente. Het belang van het vaststellen van aansprakelijkheid van de gemeente (en daarmee betwisten van die vorderingen) is evident: er valt dan een grote schuldeiser weg en er is dus meer te verdelen voor de overige benadeelden. Om tot verdeling te kunnen overgaan, moeten alle vorderingen uiteindelijk worden geverifieerd (vastgesteld) en moest dus geprocedeerd worden over de aansprakelijkheid van eigenaar respectievelijk gemeente in een zogenaamde renvooiprocedure.

Door een deskundige werd in de procedure uiteindelijk vastgesteld dat de bolders ongeschikt waren voor de ark en daarmee een gevaar vormden. De rechtbank oordeelde dat niet alleen de eigenaar van de ark aansprakelijk was vanwege het nemen van onvoldoende voorzorgsmaatregelen en niet zorgen voor adequaat toezicht, maar ook de gemeente en wel door het schenden van haar zorgplicht en ook het aanwijzen van een niet veilige ligplaats met voor de ark onveilige afmeerfaciliteiten. De rechtbank vond dat laatste de van de ark. De gemeente werd uiteindelijk voor 70% aansprakelijk gehouden voor de door de eigenaar van de ark geleden schade en de eigenaar werd op zijn beurt voor 30% aansprakelijk gehouden voor de door de gemeente geleden schade. Doordat de vorderingen over en weer werden verrekend, werd de vordering van de gemeente in de verdeling van het schadefonds op nihil gesteld. Goed nieuws dus voor alle overige schuldeisers! Die kregen een groter stuk van de taart. Toen werd het wachten op een eventueel hoger beroep van de gemeente. Wanneer de gemeente zou berusten in het vonnis, werd ook de bovengenoemde aansprakelijkheid definitief van de gemeente jegens de overige schuldeisers voor het gedeelte dat zij niet betaald kregen uit het schadefonds. Immers, ook al was de gemeente weggevallen als schuldeiser, was er nog steeds een aanmerkelijk hoger bedrag aan vorderingen dan de gestelde zekerheid van € 225.000,00. De schuldeisers kregen dus maar een gedeelte vergoed uit het schadefonds. De gemeente ging niet in hoger beroep en dat betekende dat de schuldeisers, voor het gedeelte dat zij niet betaald werden uit het schadefonds van de ark, hun vordering konden indienen bij de gemeente, die ook haar verantwoordelijkheid nam en dit gedeelte ook uitkeerde. Al met al een complexe kwestie, die wel uiteindelijk tot een rechtvaardige oplossing kwam waarbij de eigenaren (en verzekeraars) uiteindelijk volledig werden gecompenseerd voor de ontstane schade.

Delen

Frits Hommersom met groene bril

“Je hebt recht op een advocaat die zegt waar het op staat!“

Om de gebruiksvriendelijkheid van de website te optimaliseren wordt gebruik gemaakt van cookies. Wanneer u deze website bezoekt, gaat u akkoord met de privacy- en cookieverklaring.