Jachtbouw Nederland

Discussie over het uitgevoerde werk.

Het komt helaas nog (te) veel voor: Een discussie tussen de werf en zijn opdrachtgever over de kwaliteit van het geleverde werk. Zo had scheepswerf De IJzervreter uiteenlopende werkzaamheden verricht aan een stalen motorjacht. Het betrof onder andere de revisie van de Perkins dieselmotor, het aanbrengen van antifouling, het dichtmaken van naden op het dek, het inbouwen van een boegschroef en een revisie van het elektrische systeem.

Zo gezegd, zo gedaan. De klant keert zeer snel terug met een groot aantal klachten en weigert de factuur te betalen. Gelijk dagvaarden? Dat is maar zeer de vraag. In het Nederlands recht geldt: ‘Wie stelt, moet bewijzen’. Dus als de klant stelt dat de werf ondeugdelijk werk heeft geleverd, is het in principe aan de klant om dat ook te onderbouwen. Vaak gebeurt dat door middel van een expertiserapport, maar even zo vaak wordt door de werf in één beweging door gezegd dat dit een partijexpertise is en om die reden niet onafhankelijk (en dus niet betrouwbaar…).

Dus, alsnog dagvaarden!? Ik geef het volgende in overweging: wanneer de werf ongenuanceerd tot dagvaarden overgaat, zal een rechter de beide kanten van het verhaal willen horen. Met andere woorden: het komt zelden of nooit voor dat een rechter zonder meer een vordering in voornoemde setting zal toewijzen zonder dat hij zich nader zal informeren over de stellingen van partijen over en weer. Nu heeft iedereen in het leven ergens voor geleerd, de rechter voor het toepassen van het recht, maar van hem/haar mag niet verwacht worden dat hij de stellingen van partijen over en weer, voor wat betreft het technisch gedeelte van het geschil, zomaar op zijn merites kan beoordelen.

Deskundigenonderzoek.
In een dergelijke situatie pleegt de rechter dan ook een zogenaamd deskundigenonderzoek te gelasten. Een onafhankelijke expert/deskundige van de rechtbank krijgt dan de opdracht om, aan de hand van door de rechtbank en partijen te formuleren vragen, het geschil te onderzoeken en daarover een onafhankelijk/onpartijdig oordeel te geven. Aan de hand van de uitkomsten van dat onderzoek zal de rechter dan zijn vonnis geven. Niet zelden moet dan toch vastgesteld worden dat er wel wat af te dingen viel op de prestatie van de werf, hoe zeer deze ook overtuigd was van eigen vakkundigheid en kwaliteit.

Doorgaans betekent de uitkomst van een dergelijk deskundigenonderzoek dat beide partijen water bij de wijn moeten doen omdat bepaalde stellingen over en weer toch uiteindelijk niet houdbaar blijken. Dat is echter dan pas wel boven water gekomen na een kostbare rechtszaak, die natuurlijk ook de verhoudingen tussen partijen geen goed doet.

Goedkoper alternatief.
Kan het anders en goedkoper? Jazeker! De wet geeft de mogelijkheid tot het verzoeken om een zogeheten voorlopig deskundigenonderzoek. Dit betekent dat een partij bij de rechtbank een verzoekschrift kan indienen om een deskundige te benoemen om het tussen partijen spelende geschil op voorhand te onderzoeken. Dit betekent dat dus niet eerst een dagvaarding wordt uitgebracht met alle kosten van dien, maar dat in een korte procedure de verzoeker en de wederpartij de standpunten uiteen kunnen zetten en aan de hand van deze standpunten de rechtbank een deskundige zal benoemen die het ‘technisch’ geschil in kaart brengt.

Wat is het grote voordeel hiervan? Door middel van deze korte procedure, waar ook een gering griffierecht aan verbonden is, weten partijen in relatief korte tijd (plusminus 3 à 4 maanden) waar zij staan voor wat betreft hun stellingen over en weer. Er kan ook geen discussie (in de regel) ontstaan over de uitkomst van het onderzoek, omdat per definitie de expert/deskundige geacht wordt om dit deskundig en onpartijdig te hebben uitgevoerd. Met andere woorden: een dergelijk onderzoek is feitelijk hetzelfde en heeft dezelfde status als het deskundigenonderzoek dat door een rechtbank kan worden gelast in een dagvaardingsprocedure, alleen zonder dat er eerst een kostbare dagvaarding moet worden uitgebracht met aanzienlijk griffierecht en er wordt in een veel korter tijdsbestek duidelijkheid gekregen over de technische aspecten van het geschil. Partijen weten dus veel sneller waar zij aan toe zijn en in de regel geeft dit ruimte om zonder een dagvaarding toch met elkaar tot een schikking te komen, zonder een langdurige kostbare gerechtelijke procedure.

Bindend advies.
Een andere mogelijkheid om tot een rapportage te komen waar beide partijen aan gebonden zijn, zonder tussenkomst van de rechter, is een zogenaamd bindend advies. In die situatie kunnen partijen met elkaar in overleg gaan, en aan de hand van door hen gezamenlijk op te stellen vragen een (opnieuw) verondersteld onafhankelijk expert/deskundige vragen om een oordeel te geven over het geschil dat hen verdeeld houdt. Op voorhand moeten partijen wel toezeggen dat zij de uitkomsten van dit advies zullen respecteren en ook zullen opvolgen. Het heet niet voor niets “bindend” advies. Daarmee kan op nog kortere termijn duidelijk gekregen worden hoe het nu daadwerkelijk zit. Over de kosten van een dergelijk onderzoek kunnen allerlei afspraken worden gemaakt. Zo kan dit bijvoorbeeld op basis van ongelijk gebeuren of eenvoudigweg op basis van gedeelde kosten. Bedenk wel dat je als partij gebonden bent aan de uitkomsten van dit advies. Als het je niet bevalt, kun je dus niet achteraf zeggen (behoudens specifieke gronden) dat je hier niet aan gebonden bent.

Hoor en wederhoor.
Eigenlijk is er maar één argument waarop een dergelijk advies terzijde zou kunnen worden gesteld, dat is wanneer de essentiële beginselen van hoor en wederhoor zijn geschonden. Met andere woorden: wanneer niet beide partijen volledig in vrijheid standpunten aan de deskundige hebben kunnen uitleggen, of aangetoond wordt dat deze deskundige niet alle argumenten heeft willen meewegen in zijn oordeel, dan zou je als partij kunnen zeggen dat je hier niet aan gebonden bent. Die eisen zijn echter erg streng.

In de zaak van werf De IJzervreter hadden partijen bindend advies afgesproken, maar vond de werf toch dat hij niet gebonden was. De rechter oordeelde duidelijk anders. Overigens, er zijn inmiddels ook al meerdere uitspraken bekend, waarin een partij in het gelijk werd gesteld met betrekking tot zijn klachten, waarbij ter onderbouwing hiervan uitsluitend een in opdracht van de opdrachtgever opgesteld expertiserapport werd gebruikt. Je kunt als werf dus ook niet volstaan met het ongemotiveerd terzijde stellen van het rapport, met het argument ‘dat het wel partijdig zal zijn’.

Tip: Zorg er bij een geschil met een opdrachtgever over de kwaliteit van de uitgevoerde werkzaamheden voor dat een expert (zo mogelijk door beide partijen benoemd) de uitgevoerde werkzaamheden toetst. Beding daarnaast altijd dat de gelegenheid wordt geboden om eventuele fouten te herstellen, om een tegenvordering te vermijden vanwege reparatiekosten door een derde.

Delen

Frits Hommersom met groene bril

“Je hebt recht op een advocaat die zegt waar het op staat!“

Om de gebruiksvriendelijkheid van de website te optimaliseren wordt gebruik gemaakt van cookies. Wanneer u deze website bezoekt, gaat u akkoord met de privacy- en cookieverklaring.